Finansowanie ochrony zabytków
„Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i rozwoju.” Tak brzmi artykuł 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa zasadnicza określa obowiązek Państwa ochrony i powszechnego dostępu obywateli do dóbr kultury, których ważnym elementem jest dziedzictwo narodowe.
Ma to odzwierciedlenie w Ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W artykule czwartym rozdziału pierwszego znajdujemy fundamentalne obowiązki Państwa wobec dziedzictwa: „Ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu:
- zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;
- zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków;
- udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków;
- przeciwdziałanie kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę;
- kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków;
- uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.”
Ubiegać się o dofinansowanie prac archeologicznych, konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych może właściciel lub zarządca jedynie zabytku wpisanego do rejestru lub stanowiska archeologicznego.
Główne źródła dofinansowania projektów związanych z pracami przy zabytkach, oraz projektów pośrednio związanych z ochroną dziedzictwa (informacyjne, edukacyjne itp.), to:
- Środki finansowe z budżetu państwa, „Kultura i Ochrona Dziedzictwa Narodowego”, przyznawane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programów ministerialnych;
- Środki z Funduszy Europejskich, dystrybuowane na poziomie krajowym;
- Środki z Regionalnych Programów Operacyjnych, dystrybuowane na poziomie województw;
- Środki z Europejskich programów specjalnych, współpracy transgranicznej itp;
- Środki wojewódzkie, przyznawane przez marszałków województw.
W Tym dziale chcemy przedstawić Państwu dostępne źródła finansowania projektów, twardych i miękkich, związanych z ochroną dziedzictwa narodowego i dóbr kultury.
Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
00-464 Warszawa, ul. Szwoleżerów 9tel. (0-22) 629-37-91, 628-48-41
fax: (0-22) 622-65-95
